Waarom Jan Wieringa nu nog geen thuisbatterij koopt

Een nieuw energiecontract in 2026

Na de zomer (2026) loopt mijn energiecontract af, dus ik moest mij verdiepen in de keuzes voor een nieuw contract. Nu heb ik enkele zonnepanelen op mijn dak liggen, en daarom is het relevant dat per begin 2027 de salderingsregeling vervalt. Dit betekent dat de energie die mijn panelen opbrengen niet meer wordt weggestreept tegen energie die ik uit het net trek, maar er wordt een specifieke terugleververgoeding berekend met terugleverkosten. Het verwachte effect is dat de panelen hierdoor financieel veel minder zullen opleveren. Het blijft natuurlijk zo dat er minder energie van het net nodig is – dat blijft een belangrijk voordeel van zonnepanelen.

Vanuit financieel oogpunt zijn enkele vragen die opkomen:

  • is het zinvol om een batterij aan te schaffen?
  • Is het zinvol om een dynamisch contract te nemen, waarbij de prijs varieert over de dag?

Mijn antwoorden hierop zijn natuurlijk specifiek voor mijn situatie. Per jaar leveren mijn zonnepanelen ongeveer 1100 kWh op. Daarvan lever ik zo’n 750 kWh terug aan het net en gebruik ik 350 kWh zelf. Mijn totale stroomgebruik is ongeveer 1450 kWh hiermee is de aan mij geleverde stroom nog rond 1100 kWh.  Ik gebruikte in de afgelopen tijd dus ongeveer een derde van de stroom van mijn panelen, en het is niet zo dat ik in een heel jaar meer stroom opwek dan ik gebruik. In de zomer wekken mijn panelen wel degelijk meer op dan ik gebruik, maar in de winter is dit zodanig anders dat voor een heel jaar opgeteld mijn netto gebruik van het net nog steeds positief is.

Wat kun je verwachten van een thuisbatterij? Niet dat je de verschillen tussen zomer en winter kunt overbruggen, maar wel gedurende een etmaal. Mijn zonnepanelen wekken, vanwege hun ligging op het westen, vooral in de middag op. In de zomer (juni, juli) geven ze ongeveer 5 kWh, op mooie dagen halen ze 7 kWh. In de winter is dit uiteraard veel minder, ca 0,7 kWh in december. Het lijkt me dus niet zinvol om een heel grote batterij te kopen, zeker niet meer dan zo’n 5 kWh.

Opbrengst van mijn zonnepanelen, begin september.

Wat kost zo’n thuisbatterij ongeveer? Dat hangt ervan af wat voor functionaliteit je wil hebben van zo’n apparaat. Die loopt uiteen van meer opslaan van je eigen zonne-energie tot handelen op de energiemarkt. Dat laatste vergt natuurlijk meer tijd, aandacht en interesse. Voorlopig ga ik uit van een eenvoudig type, dat ‘plug & play’ gebruikt kan worden om de stroom van mijn panelen op te slaan. Op internet vind ik prijzen vanaf ongeveer € 1000, ik ga hierna uit van € 1200 en neem aan dat er verder geen installatiekosten nodig zijn.

Hoeveel zou ik ermee kunnen besparen? Stel dat ik alle stroom die ik nu teruglever aan het net zelf kan benutten voor mijn eigen gebruik. Dat is dus per jaar 750 kWh. Met de huidige prijs van ongeveer € 0,25 per kWh (bij een contract met een vaste prijs) zou dat een besparing van ongeveer € 190 opleveren. Ik hoor echter ook dat dergelijke batterijen rond de 25 % verliezen geven. Dat kost dus weer € 47, zodat de maximale opbrengst iets minder dan € 150 per jaar zal zijn – d.w.z. als ik elke dag mijn batterij weer helemaal leeg kan trekken. 

Op de zonnige dagen in de zomer lukt dat niet (opbrengst panelen 7 kWh, verbruik is dan juist laag), en ik vermoed dat een realistischer getal € 100 per jaar is. De terugverdientijd is dan zo’n 12 jaar.

Ik heb ook het rekenmodel van ECKH gebruikt. Dit bevestigt mijn idee hierboven. Als ik het percentage elektriciteit dat ik zelf van mijn panelen gebruik weet te verdubbelen van 30 naar 60 %, is de terugverdientijd 16 jaar (net iets langer dan de levensduur van de batterij, die 15 jaar is voor zover ik weet).  Alleen als ik nog duidelijk meer stroom van de panelen weet te gebruiken krijg ik de terugverdientijd onder de 10 jaar.

Kan een dynamisch contract hier nog iets aan veranderen? Het voordeel van een dynamisch contract is dat je stroom goedkoop kunt inkopen en relatief voordelig kunt verkopen, waarschijnlijk 5-10 cent per kWh. Als de salderingsregeling is afgelopen, kan dat aanzienlijk voordeliger worden dan met een vast contract (dan krijg je vrijwel niets meer voor teruggeleverde stroom). Een slimme (AI-gestuurde) batterij kan helpen om op de goede momenten stroom ‘binnen te halen’ en weer terug te leveren. De meer geavanceerde batterijen hebben software die dat automatisch kan doen. Deze zullen ongetwijfeld iets duurder zijn dan de eenvoudigste plug-in modellen, maar zo te zien kun je voor € 1200 al zo’n geavanceerd type vinden. Ik vermoed dat dit voor mij per jaar misschien zo’n €200 of zelfs €250 voordeliger zou kunnen worden dan met een vast contract (en zonder batterij). Zonder batterij lijkt op energievergelijkingssites een dynamisch contract echter weinig op te leveren. Zolang ik nog geen batterij heb, kan ik mijn stroomgebruik ook alleen beïnvloeden door het zo slim mogelijk te plannen tijdens de dag. Dit kost de nodige aandacht en de flexibiliteit is beperkt: ik kook bijvoorbeeld op een behoorlijk vast moment van de dag en doe mijn lampen aan als het donker is en niet tussen 12 en 4 ’s middags. En aangezien ik nu nog geen batterij heb en snel mijn contract moet kiezen, ga ik nu nog niet uit van een dynamisch contract.

Een voorbeeld van dynamische ‘all-in’ elektriciteitsprijzen in cent per kWh in de tijd. Tussen ongeveer 12 uur en 4 uur ’s middags is de stroomprijs het laagste.

Daarbij komt staat dat het merendeel van mijn energierekening te maken heeft met gebruik van gas. Als ik nu iets bespaar met elektriciteit, maar te maken krijg met variabele prijzen voor gas, is de kans groot dat ik hier veel meer moet betalen. Als ik wat rondkijk op internet zijn de verwachtingen vooral, met alle geopolitieke onrust, lage gasvoorraden, e.d. dat de elektriciteitsprijzen flink omhoog gaan. Ik houd van enige zekerheid op dat gebied en een vast contract is dan – voor de komende tijd in elk geval - prettig.

Dus…

Wat heb ik nu gedaan? Ik heb besloten om de kat voorlopig nog even uit de boom te kijken en nu niet meteen een batterij te kopen, maar een vast contract af te sluiten waarmee ik mijn elektriciteitslevering voor 2 jaar vastleg. Ik verwacht hiermee voordeel te hebben bij (verwachte) stijgende gasprijzen. Daarbij zal ik proberen mijn energiegebruik zoveel mogelijk naar de middag te schuiven om zoveel mogelijk stroom uit mijn panelen direct te gebruiken. Maar zoals genoemd is deze flexibiliteit beperkt.

Is dit hiermee dus een eindantwoord? Nee. De prijzen van energie en batterijen kunnen veranderen. Er valt voor mij ook nog meer uit te pluizen en te ontdekken. Wat als ik een kleinere batterij gebruik, die minder kost? Overigens zag ik kort geleden dat er ook contracten bestaan met dynamische stroomprijzen en vaste gasprijzen. Dat kan nog wel eens een aantrekkelijke optie zijn in de toekomst, zeker met een slimme batterij! Vooral met een dynamisch stroomcontract is een batterij aantrekkelijk en omgekeerd is ook een dynamisch (stroom-)contract vooral aantrekkelijk als ik een batterij heb. Die kan er in de toekomst dus nog best eens komen. Ik raad iedereen aan om zelf te puzzelen op je eigen situatie!

En tenslotte: dit gaat allemaal over de financiën. Gelukkig gaan mijn zonnepanelen hoe dan ook door met produceren van elektriciteit – dat is altijd zinvol.